Yeni Dünya Vakfı’ndaki Eygi anmasında Yardım’dan 1960’lar vurgusu

Ankara’daki Yeni Dünya Vakfı’nda düzenlenen anma programında, Mehmet Şevket Eygi’yi anlatan Mehmet Nuri Yardım; Eygi’nin 1960’lardan vefat ettiği tarihe kadar toplumun aydınlanması için yazılar yazdığını ve kurduğu Bedir Yayınevi’nde seçkin eserler neşrettiğini söyledi.

Yeni Dünya Vakfı’ndaki anma: Eygi’nin hayatı ve mirası

Yeni Dünya Vakfı’nda düzenlenen anma programı, Mehmet Nuri Yardım’ın yönetiminde gerçekleştirildi. Programda Eygi’nin hayatı, fikir dünyası, hizmetleri ve bıraktığı miras; yakınında bulunmuş Prof. Dr. Sefa Saygılı, Doç. Dr. Ali Akben ve Av. Ali Cahit Polat tarafından katılımcılarla paylaşıldı. Mesut Altunterim’in hazırladığı belgeselin gösterimi de Eygi’nin hayatından önemli kesitleri programa taşıdı.

Yardım’ın konuşması: 1960’lar, Bedir Yayınevi ve teklifler

Mehmet Nuri Yardım yaptığı konuşmada, Eygi’nin 1960’lardan vefat ettiği tarihe kadar toplumun aydınlanması için yazılar yazdığını, kurduğu Bedir Yayınevi’nde seçkin eserler neşrettiğini, hayırlı ve bereketli ömrünün son aylarına kadar davet edildiği toplantılarda konuştuğunu, fikirlerini açıkladığını, tekliflerde bulunduğunu ve projeler sunduğunu ifade etti.

Yardım, Eygi’nin hayatı boyunca zorluklara göğüs gerdiğini dile getirerek şunları söyledi: “Merhum Mehmet Şevki ağabey, bin bir çileye, hapishane hayatına katlandı, gurbette yaşamak zorunda kaldı. O, derdi olan bir adamdı. Mukaddes derdi, davası yani İslami hassasiyetiydi. Biricik derdi Müslümanların derdiydi. Ümmetin meselelerini sahip çıkıyor, onları gündeme getiriyordu. Bilhassa, Müslümanların birlik ve beraberlik ruhu için çalışıyordu. Zira Cenab-ı Allah’ın Yüce Kitabı Kur’an-ı Kerim’de “Müminler kardeştir.” ayet-i kerimesine hakkıyla ve temiz yüreğiyle inanıyordu. Bu inancın Müslümanlar arasında tam manasıyla anlaşılması ve yaşanması için bütün gayretiyle çalışıyordu. Bazı insanlar yalnızca kendi hayatlarını yaşamaz; bir devrin hâfızasını ve ruhunu da omuzlarında taşırlar. Mehmed Şevket Eygi, kalemi, şahsiyeti ve fikirleriyle ardında derin izler bırakmış böyle müstesna bir münevverdi. Onun hayatı, aynı zamanda Türkiye’nin son yarım asırlık fikir ve kültür macerasına açılan bir pencerede gibidir…”

Namaz ve ziyaret: Mevlid-i Şerif ile Merkezefendi kabri

Katılımcılar toplantının ardından merhum yazar için Merkezefendi Camii’nde ikindi namazından sonra okunan Mevlid-i Şerif’e iştirak etti. Topluluk daha sonra Mehmet Şevket Eygi’nin Merkezefendi Türbesi’nin yanı başında bulunan kabrini ziyaret etti.

Mehmet Şevket Eygi kimdir? Galatasaray Lisesi’nden gazete yazılarına

Mehmet Şevket Eygi, 1933’te Ereğli / Zonguldak’ta doğdu. Öğrenimine 1940 yılında Galatasaray Lisesi’nin ilkokul kısmında başladı; burada Ünlü kaleci Turgay Şeren ve milletvekilliği yapmış fabrikatör Memduh Gökçen, sınıf arkadaşları oldu. Lise döneminde Abdi İpekçi ve Mümtaz Soysal ile birlikte okudu.

Galatasaray Lisesi’ni bitirdikten (1952) sonra sınavla burslu olarak okuma hakkını kazandığı Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne kaydolarak Ankara’ya yerleşti. Öğrencilik yıllarında çevirmen olarak Fransız Kültür Merkezi’nde çalıştı. 1956’da SBF’nin Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden mezun olan Eygi, Dışişleri Bakanlığı’nda çalışmak üzere girdiği kazanmasına rağmen ataması yapılmadığı için Diyanet İşleri Başkanlığı’nda açık bulunan mütercimlik kadrosunda işe başladı.

Eygi, burada çalışırken aralarında Avukat Rıza Ulucak’ın bulunduğu, daha sonra Faisal Finans’ta müdürlük yapacak Salih Özcan’ın da yer aldığı on kişilik bir grupla 1957 yılında ‘İslam’ dergisini çıkardı. Askerliğini 1958-59 döneminde yedek subay olarak tamamladıktan kısa bir süre sonra 27 Mayıs 1960 ihtilali yaşandı. O dönemde İstanbul’dan, Mahir İz Hoca’dan bir mektup alarak yönetimine getirildiği haftalık ‘Yeni İstiklal’ gazetesiyle gazeteciliğe başladı.

Eygi’nin yönetiminde yoluna devam eden ‘Yeni İstiklal’ gazetesi (1960-67), o dönemin şartlarında iyi bir okur kitlesi buldu ve 35 binlere varan bir satış rakamı yakaladı. 1961 yılında Menderes’in idam yıldönümünde “Zulümlerin En Alçakçası Kanunların Gölgesinde Yapılandır” başlığıyla onu savunan bir yazı yayınladığı için tutuklanarak hapse mahkûm edildi. Ekim 1966’da ‘Bugün’ gazetesinde çalışmaya başladı.

Eygi’nin beş yıl yönettiği Bugün gazetesi, ABD’nin tüm dünyada antikomünizm kampanyaları yürüttüğü bir dönemde yayın hayatını sürdürdü. Bu süreçte dindar kitleyi galeyana getiren yayınlarıyla 100 bin civarında tirajları gördü. Eygi’nin ‘Bugün’deki ateşli yazılarıyla toplumda “komünizmle mücadele namazı” olarak bilinen o günlerin sabah namazlarında çok büyük kalabalıkların toplanmasını sağladığı aktarıldı. Eygi’nin çağrısına uyarak yüz binlerce insan sabah namazlarını büyük cemaatlerle kılıyordu; cami mitinglerinde vaiz ya da imam, halka komünizmin Türkiye ve İslâm dini için ne büyük tehlike olduğunu anlatıyordu. O dönemde Türkiye’de sol ve Marksist yapılanma çalışmaları had safhada olduğundan bu namazlardaki kalabalığa göz yumulduğu iddia edildi.

1969’un birinci ayında hacca gitmek amacıyla Türkiye’den çıkış yaptı. Bir ay sonra tarihe “Kanlı Pazar” olarak geçen hadise meydana geldi. Eygi’nin gazetesi ‘Bugün’, 10 Şubat 1969’da İstanbul’a gelen Amerikan 6. Filo aleyhine yapılan gösterileri sürekli eleştirdi. Hakkındaki davaların üç ay içinde çıkmasını umduğu basın affı gecikince yurtdışında altı yıl kaldı. Bu sürenin üç ayını Suudi Arabistan’da, 15 gününü Ürdün’de geçirdi; geri kalanını kısa bir süre Fransa ve en uzun süre ile Almanya’da tamamladı.

12 Mart 1971 muhtırası, gazetelerini süresiz kapatıncaya kadar yurtdışından yazı yazmaya devam etti. Türkiye’ye 1974 senesinin sonbaharında gelebilen Mehmet Şevket Eygi için gazetecilik serüveni büyük ölçüde bitmiş oldu. Bu dönemde sahibi olduğu Bedir Yayınevi ile ilgilendi. 1976’da haftalık ‘Büyük Gazete’yi çıkardı. 1986’da Günaydın gazetesince bir süre çıkarılan Yeni Haber gazetesinde günlük yazılar yazdı. Kısa bir süre de ‘Zaman’ gazetesinin genel yayın yönetmenliğini yaptı (1988) ve ardından yeniden yayıncılığa döndü. Birkaç ay da Hürriyet grubunun çıkardığı ‘Son Çağrı’da yazdı. 1991 yılından itibaren Milli Gazete’de yazarlığını sürdürdü.

Haber Editörü: Kemal Cihan