Lenovo'dan RAM kıtlığı uyarısı: Bellek fiyatları 2028 sonrası bile düşmeyebilir

Hardware meraklıları, sunucu yöneticileri ve bu sitenin düzenli okuyucuları, teknoloji sektörünü etkileyen ve hemen hemen her pazarda fiyatları artıran hafıza ve depolama sıkıntısı olan "RAMpocalypse"nin farkındadır. Geçtiğimiz hafta düzenlenen International Supercomputing Conference (ISC) 2026 sırasında Lenovo, bu durumun yakın zamanda düzelmeyeceğini belirtti ve "artık geçen yılki gibi olmayacak" ifadesini kullandı. Şirketin sunumlarından biri "The 5 Step RAMaggeddon Survival Guide" başlığını taşıyordu. Almanya merkezli ComputerBase sitesi, Lenovo’nun “asla” sözcüğünü hafif bir alayla kullandığını, yani kelimenin tam anlamıyla alınmaması gerektiğini aktardı.

Lenovo, hafıza fiyatlarının 2025 başında alışılmadık derecede düşük olduğunu ve RAM, flash bellek gibi bileşenlerde fiyatların uzun süre düşük kalmayacağını vurguladı. Dünyanın en büyük PC üreticisi olarak, yapay zeka (AI) talebinin artmaya devam edeceğini öngörüyor. ComputerBase’in ISC 2026 raporuna göre, Lenovo hafıza endüstrisinin ekonomik yapısının köklü şekilde değiştiğini belirtti. Şirket, 2028 civarında önemli yeni üretim kapasitesinin devreye girmesine rağmen, AI altyapısının bu ek üretimin büyük bölümünü tüketerek DRAM ve NAND fiyatlarının önceki iki yıldaki düşük seviyelere dönmesini engelleyeceğini savundu.

Bu görüşü desteklemek için rapor, SK hynix'in 2034 yılına kadar hafıza üretim kapasitesini üç katına çıkarma planlarını işaret etti. Lenovo’nun mantığı, yüksek kar marjı hedefleyen hafıza üreticilerinin, 2025 başındaki aşırı arz ve düşük kar dönemine dönmeyi bekliyor olsalar, bu ölçüde büyük yatırımlara gitmeyecekleri yönünde. Ayrıca, hafıza kapasitesinin sunucu tasarım ve satın alımlarında giderek daha önemli hale geldiği belirtildi. Geleneksel olarak satıcılar yeni platformların desteklediği maksimum hafıza kapasitesini vurgularken, bu DIMM yuvalarını tam anlamıyla doldurmanın maliyeti ciddi şekilde arttı.

Önümüzdeki yıl piyasaya çıkacak yeni çift soketli sunucular, işlemci başına 16 bellek kanalı sunacak ve bu da, bant genişliğini tam kullanmak için yaklaşık 1 TB’lık bellek kurulumu gerektirecek. Bu bağlamda Lenovo, sadece kendisinin değil, sektörün genel olarak uzun sürecek bir hafıza sıkıntısı öngördüğünü belirtti. Ancak sektörün teşvikleri de göz önünde bulundurulmalı. Micron, yatırımcılara 2027’ye kadar arzın kısıtlı kalacağını, 2028’de ise ancak yavaş bir iyileşme başlayacağını açıkladı. Benzer şekilde, SK hynix de AI altyapısının üretim kapasitesini emmeye devam etmesi nedeniyle sıkıntının 2030’a kadar sürebileceği uyarısında bulundu.

Bu tahminler, Micron'un müşterileriyle yaklaşık 100 milyar dolarlık çok yıllı tedarik anlaşmaları yapmış olmasıyla destekleniyor; bu da büyük ölçekli veri merkezlerinin uzun vadeli hafıza teminini ne kadar ciddiye aldığını gösteriyor. Geleneksel olarak yüksek satın alma gücüne sahip şirketler bile bu sıkışıklığı hissediyor. Apple’ın, hafıza fiyatlarının artması nedeniyle Pentagon kara listesinde bulunan Çinli hafıza üreticisi CXMT’den DRAM temin etmek için ABD hükümetinden izin istediği bildirildi. Bu durum, ek hafıza arzının ne kadar değerli hale geldiğinin göstergesi.

Aynı zamanda, hafıza üreticileri son yılların en güçlü fiyatlama gücü ve kar marjlarını elde ediyor; bu da onları, DRAM pazarını daha önce şekillendiren iniş çıkışlı fiyat döngülerini hızlandırmak için teşvik etmiyor. Bu devam eden hafıza sıkıntısının ironik bir sonucu olarak, HBM (High Bandwidth Memory) geleneksel sistem hafızasına kıyasla ekonomik açıdan daha cazip hale geliyor. DRAM üreticileri, AI hızlandırıcılar için daha yüksek kar marjı sunan HBM üretimine önemli ölçüde kapasite kaydırdı; bu da DDR5 ve LPDDR5 tedarikini azalttı ancak her iki bellek türüne olan talep yüksek kaldı.

Sonuç olarak, HBM destekli hesaplamanın maliyet primi azaldı; bunun nedeni HBM’nin ucuzlaması değil, geleneksel sistem hafızasının dramatik şekilde pahalanması. Büyük veri merkezleri zaten GPU satın alacak olduğundan, DDR5 ihtiyacını azaltmak için GPU kullanımını maksimize etmek cazip bir seçenek haline geldi. Bu değişim, Lenovo’nun GPU hızlandırmalı hesaplamanın bazı iş yükleri için finansal açıdan daha mantıklı olabileceği önerisini açıklıyor. Bir uygulama, çalışma setinin büyük kısmını GPU’ya bağlı HBM’de tutabiliyorsa, sistemde kurulu DDR5 miktarını önemli ölçüde azaltabilir.

Şimdi sistem DRAM’i, sadece bir yıl önceye göre sunucu maliyetlerinin çok daha büyük bir bölümünü oluşturuyor; bu nedenle hafıza kapasitesi ihtiyacını azaltmak, büyük ölçekli altyapı kurulumunun maliyetini önemli ölçüde düşürebilir. Elbette, Lenovo’nun uzun vadeli öngörüsünün doğruluğu henüz bilinmiyor; hafıza fiyatları tarihsel olarak döngüseldir ve genellikle arz fazlası dönemleri keskin fiyat düzeltmeleriyle takip edilir. Ancak, büyük veri merkezlerinin AI altyapısına milyarlarca dolar yatırmaya devam etmesi ve hafıza üreticilerinin giderek daha çok yüksek kar marjlı kurumsal ürünlere öncelik vermesi nedeniyle, 2024 ve 2025 başındaki olağanüstü ucuz DRAM ve NAND fiyatlarının bir istisna olarak kalabileceği düşünülüyor.

Kaynak: TOMSHARDWARE