Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “Çingene Kızı” mozaiğinin ana kompozisyonundan ayrılan 13’üncü panelinin ABD’den Türkiye’ye iade edilmesinin ardından Gaziantep’teki Zeugma Mozaik Müzesi’nde düzenlenen teslim törenine katıldı. Ersoy, iadenin hem mozaiğin bütünlüğünü yeniden kurduğunu hem de kaçak yollarla yurt dışına çıkarılan kültür mirarının eksik kalan yönünü tamamladığını söyledi.
Akademik inceleme ve iade sürecinin yeniden başlaması
Bakan Ersoy, daha önce mozaiğe ait 12 panelin Türkiye’ye kazandırılarak 2018 yılında Zeugma Mozaik Müzesi’nde sergilenmeye başlandığını hatırlattı. Ersoy, 13’üncü panelin ise aynı kompozisyona ait olduğunun, Grenoble Alpes Üniversitesi’nden Dr. Camila Felag’ın araştırmaları ve Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay’ın bilimsel değerlendirmeleri sayesinde belirlendiğini söyledi. Bakanlık çalışmalarında eserin satışa çıkarıldığının tespit edildiğini aktaran Ersoy, bunun üzerine ABD makamlarıyla temasa geçildiğini ifade etti.
Ersoy, uluslararası müzayede takip çalışmalarında panelin yeniden satışa sunulduğunun belirlenmesi üzerine iade sürecinin yeniden başlatıldığını kaydetti. Amerika Birleşik Devletleri İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi’nin yürüttüğü sürecin tamamlanmasının ardından eserin Türkiye’ye iadesi sağlandı.
“Eksik parçalar yerlerine döndükçe hafıza tamamlanıyor”
Kültür varlıklarının yalnızca bir sanat eseri değil, ait olduğu tarihi ve kültürel bağlam içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Ersoy, Zeugma Mozaik Müzesi koleksiyonuna katılan 13’üncü panelin mozaiğin bilimsel açıdan daha bütüncül şekilde incelenmesine katkı sağlayacağını söyledi. Ersoy, “Eksik parçalar yerine döndükçe yalnızca bir mozaiği tamamlamıyor; aynı zamanda zedelenen tarihî hafızamızı onarıyor ve kültürel mirasımızı yeniden bütünleştiriyoruz” dedi.
Kaçak kültür varlıklarıyla mücadelede iade rakamları
Bakan Ersoy, Türkiye’nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelesini kararlılıkla sürdürdüğünü belirterek, ABD ile 2021 yılında imzalanan kültür varlıklarının korunmasına yönelik mutabakat zaptının bu yıl yeni bir beş yıllık dönem için uzatıldığını açıkladı.
Ersoy, 2002 yılından bu yana yurt dışına kaçırılan 13 bin 454 kültür varlığının Türkiye’ye iadesinin sağlandığını, bunların 9 bin 139unun ise son sekiz yılda ülkeye kazandırıldığını söyledi.
Kaçak kazılar ve kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelenin hem yurt içinde hem de uluslararası platformlarda sürdüğünü vurgulayan Ersoy, tarihi ve kültürel mirasa ait her eserin ait olduğu topraklara dönene kadar çalışmaların aynı kararlılıkla devam edeceğini ifade etti.
Haber Editörü: Kemal Cihan
Kemal Cihan; siyaset, ekonomi ve teknoloji dünyasındaki gelişmeleri derinlemesine analiz eden, yayıncılık etiği çerçevesinde tarafsız ve nitelikli içerikler üreten deneyimli bir haber editörüdür.